ThuiswedstrijdenVan de Tribune

50 jaar geleden: toen Europa voor het eerst naar Kaalheide kwam

Europees voetbal in de Oostelijke Mijnstreek: het lijkt tegenwoordig ontzettend ver weg, maar was ooit de normaalste zaak van de wereld. Op 29 september 1976, vandaag precies 50 jaar geleden, speelde Roda JC voor het eerst in de clubgeschiedenis een officiële Europese thuiswedstrijd. Tegenstander was meteen RSC Anderlecht, regerend winnaar van de Europacup II. Voor 23.000 toeschouwers op Kaalheide hield Roda lange tijd zicht op een stunt. Een hoofdrol was weggelegd voor de twintigjarige Pierre Vermeulen.

Wie terugdenkt aan de Europese geschiedenis van Roda JC, komt al snel uit bij namen als Benfica, Bordeaux, Schalke 04, VfL Wolfsburg en natuurlijk AC Milan. Europese avonden zijn een belangrijk onderdeel geworden van de geschiedenis van de club. Op 29 september 1976 moest die geschiedenis op eigen bodem echter nog beginnen.

Roda JC was op dat moment nog maar veertien jaar oud en speelde pas sinds 1973 in de Eredivisie. In korte tijd had de fusieclub uit de Oostelijke Mijnstreek zich opgewerkt van nieuwkomer op het hoogste niveau tot een ploeg waarmee rekening moest worden gehouden. Het bereiken van de KNVB Bekerfinale in 1976 vormde daarvan het duidelijkste bewijs. Roda verloor die finale na verlenging van PSV, maar doordat de Eindhovenaren ook landskampioen waren geworden, leverde de bekerfinale Roda alsnog iets bijzonders op: Europees voetbal.

Voor een club die drie jaar eerder nog in de Eerste Divisie speelde, was dat natuurlijk een enorme stap. Roda was nog bezig zijn plek tussen de gevestigde Nederlandse clubs te veroveren en kreeg ineens de kans zich ook buiten de landsgrenzen te laten zien. In een streek die na de mijnsluitingen een ingrijpende periode doormaakte, groeide de club tegelijkertijd steeds meer uit tot een sportief boegbeeld van de regio. Dit was iets waar alle Koempels ontzettend trots op konden zijn, juist in een tijd waarin een beetje positiviteit meer dan welkom was.

Meteen tegen de Europese top

De loting zorgde meteen voor een tegenstander van formaat. RSC Anderlecht had enkele maanden eerder de Europacup II gewonnen door West Ham United in de finale met 4-2 te verslaan. Met spelers als Rob Rensenbrink, Arie Haan, Ludo Coeck en François Van der Elst behoorden de Belgen tot de absolute Europese top.

Daartegenover stond Roda JC, bezig aan zijn eerste Europese avontuur. Toch bleek tijdens de heenwedstrijd in Brussel al snel dat Roda niet naar België was gekomen om alleen maar ervaring op te doen. Johan Toonstra bracht Roda zelfs op voorsprong. Pas in de slotfase wist Anderlecht de wedstrijd om te draaien en met 2-1 te winnen.

Die uitslag veranderde de aanloop naar de return volledig. Roda had laten zien dat het verschil met de regerend Europacupwinnaar kleiner was dan vooraf misschien werd gedacht. Een 1-0 overwinning op Kaalheide zou voldoende zijn om door te gaan.

Op woensdagavond 29 september liep Kaalheide daarom vol.

23.000 mensen zien Roda dromen

Ongeveer 23.000 toeschouwers zagen de eerste officiële Europese thuiswedstrijd uit de geschiedenis van Roda JC. Alleen al de namen uit het elftal maken duidelijk hoeveel clubhistorie die avond op het veld stond. Dick Nanninga speelde in de voorhoede, Dick Advocaat liep op het middenveld en Bert Jacobs was de trainer. Hoe mooi is het dan dat een van de hoofdrollen was weggelegd voor een twintigjarige jongen uit Kerkrade: Pierre Vermeulen.

Na ruim een halfuur zette Vermeulen Roda op 1-0. Het was het eerste Europese thuisdoelpunt in de clubgeschiedenis en bracht Roda op dat moment een ronde verder. Ook buiten het veld kreeg die dag later een bijzondere betekenis: zijn toekomstige vrouw Lonny vierde die dag haar achttiende verjaardag. Toeval bestaat niet, toch?

De historische krantenfoto bij dit artikel legt een ander moment uit dezelfde wedstrijd vast. Vermeulen springt op en probeert opnieuw gevaar te stichten bij het doel van Anderlecht. Het oorspronkelijke krantenonderschrift beschreef het beeld als volgt:

“Pierre Vermeulen, de man die Roda JC in het opwindende duel aan een voorsprong hielp, belaagt hier opnieuw doelman Jan Ruiter van Anderlecht. Maar de Nederlander in Belgische loondienst reageert attent.”

Het is een foto die mooi laat zien hoe Roda die avond speelde. Niet afwachtend tegen een Europese grootmacht, maar aanvallend en zonder ontzag voor de reputatie van de tegenstander.

Na rust maakte Rob Rensenbrink gelijk. Roda weigerde zich echter gewonnen te geven en kwam via een strafschop van Gerard van der Lem opnieuw op voorsprong: 2-1.

Met die stand was het tweeluik weer volledig in evenwicht. Kaalheide mocht serieus dromen van verlenging en misschien zelfs van een plek in de volgende ronde. Een club die drie jaar eerder nog in de Eerste Divisie speelde, had de regerend winnaar van de Europacup II op de rand van uitschakeling.

Het hield uiteindelijk niet stand. In de slotfase sloeg François Van der Elst tweemaal toe. De 2-1 voorsprong veranderde in een 2-3 nederlaag en daarmee kwam na twee wedstrijden een einde aan het eerste Europese avontuur van Roda JC.

Pierre Vermeulen stond pas aan het begin

Voor Pierre Vermeulen was die Europese avond juist het begin van een loopbaan die hem ver buiten Kerkrade zou brengen.

De aanvaller bleef tot 1980 bij Roda JC en vertrok daarna naar Feyenoord. In Rotterdam maakte hij deel uit van het elftal dat in 1984 zowel landskampioen werd als de KNVB Beker won. Later speelde hij ook voor Paris Saint-Germain en kwam hij negen keer uit voor het Nederlands elftal.

Dat maakt de foto uit 1976 vijftig jaar later misschien nog mooier. We zien niet de latere speler van Feyenoord, PSG of Oranje, maar een twintigjarige Kerkradenaar tijdens zijn eerste Europese thuiswedstrijd, die voor zijn eigen volk de eerste Europese treffer in een thuisduel maakt. Een jonge Vermeulen die scoorde tegen Anderlecht. Een absolute jongensdroom.

Zijn internationale carrière moest nog beginnen. Die van Roda JC eigenlijk ook.

Hier begon het

Roda werd op 29 september 1976 uitgeschakeld. Toch vertelt de uitslag maar een deel van het verhaal. Voor 23.000 mensen op Kaalheide liet een jonge club uit de Oostelijke Mijnstreek zien dat zij zich kon meten met een van de beste ploegen van Europa.

Latere generaties kregen Benfica, Bordeaux, Schalke, Wolfsburg en Milan. Wedstrijden die ieder op hun eigen manier onderdeel werden van de geel-zwarte geschiedenis. Maar ergens moest dat Europese verhaal beginnen.

Op 29 september 1976, tegen Anderlecht, op Kaalheide. Met een twintigjarige Pierre Vermeulen die Roda op voorsprong schoot en 23.000 Koempels die voor het eerst konden ervaren hoe een officiële Europese avond in Kerkrade voelde.

Vijftig jaar later is het nog altijd een avond die het verdient om opnieuw verteld te worden.